تنها چندساعت پس از برگزاری نشستی که با عنوان «هماهنگی و برنامهریزی دومین جشنواره ملی رسانهای چای» با حضور فرماندار، روسای ادارات و تعدادی از مدیران رسانههای شهرستان برگزار شد، خبر برگزاری آیین رونمایی از پوستر جشنواره منتشر شده است، اتفاقی که یک پرسش جدی را در ذهن فعالان رسانهای ایجاد میکند؛ اگر قرار بود رسانهها در برنامهریزی جشنواره نقش داشته باشند، پس تصمیمات اصلی چه زمانی و توسط چه کسانی گرفته شد؟
پوسترها حرف میزنند؛ جلسه امروز فقط سکوت بود!
رونمایی از پوستر یک جشنواره، معمولاً یکی از آخرین مراحل فرآیند اجرایی آن است، مرحلهای که نشان میدهد هویت بصری، ساختار، زمانبندی، هماهنگیها و بخش عمدهای از تصمیمات پیشتر نهایی شده است بنابراین طبیعی است این سؤال مطرح شود که جلسهای که با عنوان «برنامهریزی» برگزار شد، دقیقاً قرار بود درباره چه موضوعی تصمیمگیری شود؟
اگر قرار است فردای آن جلسه از پوستر رسمی رونمایی شود، این برداشت تقویت میشود که بخش عمده برنامهریزیها پیش از آن و در جلساتی دیگر انجام شده و نشست اخیر بیش از آنکه محلی برای مشارکت واقعی رسانهها باشد، صرفاً تلاشی برای پاسخ به انتقادهای مطرحشده و ایجاد این تصور بوده که همه رسانهها در فرآیند برگزاری جشنواره حضور دارند.
ابهامها زمانی بیشتر میشود که بر اساس شنیدهها و اینکه دعوتها توسط کمیته اطلاعرسانی جشنواره انجام میشود! ظاهراً حتی ترکیب دبیران، مسئولان و کمیتههای مختلف جشنواره نیز پیش از برگزاری این نشست مشخص شده است. اگر این موضوع صحت داشته باشد، طبیعی است این پرسش مطرح شود که وقتی ارکان اجرایی، مسئولیتها و بخش عمده تصمیمات از قبل تعیین شدهاند، جلسهای که با عنوان «هماهنگی و برنامهریزی» برگزار شد، دقیقاً چه نقشی در فرآیند تصمیمسازی داشته است؟ این مسئله بیش از پیش این برداشت را تقویت میکند که نشست اخیر، بیش از آنکه محلی برای همفکری و مشارکت واقعی رسانهها باشد، جنبهای تشریفاتی و نمایشی داشته است.
مشارکت واقعی، نه دعوت تشریفاتی
این دقیقاً همان نگرانی است که پیشتر نیز نسبت به آن هشدار داده شد؛ اینکه ابتدا تصمیمها در حلقهای محدود گرفته شود و سپس برای تکمیل ظاهر ماجرا از سایر رسانهها دعوت به عمل آید، دعوتی که دیگر تأثیری در اصل تصمیمات ندارد.
اگر برگزارکنندگان واقعاً به مشارکت رسانهها اعتقاد دارند، این مشارکت باید از نخستین جلسات شکلگیری جشنواره آغاز شود. زمانی که هنوز امکان ارائه ایده، نقد، اصلاح و اثرگذاری وجود دارد نه زمانی که همه چیز نهایی شده و تنها چند مراسم تشریفاتی تا آغاز جشنواره باقی مانده است.
عدالت رسانهای؛ مطالبهای فراتر از یک جشنواره
هیچ رسانهای خواهان سهمخواهی یا امتیاز ویژه نیست. مطالبه رسانههای رسمی و دارای مجوز شهرستان تنها رعایت اصل شفافیت، عدالت و احترام به ظرفیتهای موجود است. جشنوارهای که به ظاهر نام «ملی» را یدک میکشد و با محوریت فرمانداری شهرستان برگزار میشود، باید نماد مشارکت، همدلی و استفاده از توان همه رسانهها باشد، نه تکرار تجربهای که در آن تصمیمها در جمعی محدود اتخاذ و سپس به دیگران اطلاعرسانی میشود.
یک رویه نگرانکننده در مدیریت اطلاعرسانی شهرستان
متأسفانه آنچه امروز محل انتقاد است، دیگر صرفاً به «جشنواره ملی رسانهای چای» محدود نمیشود. طی ماههای اخیر، این شیوه در بسیاری از جلسات، نشستهای خبری، برنامههای فرهنگی، مراسم رسمی و بازدیدهای مسئولان شهرستان نیز به چشم میخورد به گونهای که اطلاعرسانی و دعوت از رسانهها اغلب در چارچوب یک حلقه محدود و مشخص انجام میشود و عملاً تنها تعدادی رسانه و فعال رسانهای که به عنوان یک «گروه خاص» شناخته میشوند، از زمان و جزئیات برنامهها مطلع شده و امکان حضور، پوشش خبری و حتی … پیدا میکنند. نتیجه چنین رویکردی، محروم شدن سایر رسانههای دارای مجوز از انجام وظیفه حرفهای خود و ایجاد این شائبه است که دسترسی به اخبار و برنامههای رسمی شهرستان نه بر اساس عدالت رسانهای، بلکه بر مبنای روابط و سلیقهها توزیع میشود رویهای که در شأن شهرستان فرهنگی لاهیجان نیست و اگر اصلاح نشود، بیش از هر چیز به اعتماد عمومی نسبت به مدیریت اطلاعرسانی شهرستان آسیب خواهد زد.
اعتماد رسانهها با مشارکت واقعی بازمیگردد
امید است مسئولان شهرستان این بار به جای برگزاری جلسات نمایشی، زمینه مشارکت واقعی همه رسانهها را فراهم کنند. اعتماد رسانهها با دعوتهای دیرهنگام و تشریفاتی بازسازی نمیشود؛ این اعتماد تنها زمانی شکل میگیرد که همه رسانههای قانونی، از ابتدای مسیر و در فرآیند تصمیمسازی، فرصت برابر برای حضور و اثرگذاری داشته باشند.

