به کدام درد این شهر باید گریه کرد؛ به حال پیرزنانی که برای تأمین معاش دستفروشی می‌کنند یا به حال مدیریتی که همین حداقل معیشت را هم از آنها می‌گیرد؟
امروز شهرداری لاهیجان در اقدامی عجیب و تأسف‌بار، بساط پیرزنان دستفروش محدوده پردسر، از کنار حمام گلشن تا روبه‌روی داروخانه را جمع‌آوری کرد.
وقتی به محل رسیدم، مأموران سد معبر رفته بودند، اما چند نفر از این زنان هنوز آنجا مانده بودند و با ناراحتی می‌گفتند: «از اینجا نمی‌رویم.»
زنانی سالخورده که نه مغازه‌ای دارند، نه سرمایه‌ای و نه پشتوانه‌ای. تمام دارایی و امکان درآمدشان چند عدد تخم‌مرغ، چند بسته سبزی و محصولاتی است که با زحمت تهیه می‌کنند تا شاید بتوانند بخشی از هزینه‌های زندگی‌شان را تأمین کنند. وقتی من و همسرم کنارشان ایستادیم و با آنها همدلی کردیم، خوشحالی و امید را می‌شد در چهره‌شان دید. همین که احساس کردند کسی صدایشان را می‌شنود و در کنارشان ایستاده، برایشان ارزشمند بود.
در چنین شرایط سخت اقتصادی که تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار شده، واقعاً باید از خودمان بپرسیم: اولویت مدیریت شهری چیست؟ جمع‌آوری بساط چند پیرزن زحمتکش یا رسیدگی به مشکلات واقعی و انباشته‌شده شهر؟
بلافاصله با فرماندار محترم تماس گرفتم و اعتراض خودم را نسبت به این اقدام اعلام کردم. ایشان که ریاست شورای تأمین شهرستان را نیز بر عهده دارند، از موضوع بی‌اطلاع بودند و قول پیگیری دادند. با مشاور شهردار هم صحبت کردم؛ ایشان نیز از علت و جزئیات این تصمیم اطلاعی نداشتند.
در گفت‌وگو با یکی از اعضای شورای شهر، ابتدا موضوع شکایت و اعتراض برخی شهروندان به سد معبر مطرح شد. پاسخ من روشن بود: یعنی در این شهر با این همه مشکل و معضل شهری، حالا چند پیرزن که چند بسته سبزی و چند عدد تخم‌مرغ می‌فروشند، به مهم‌ترین مسئله مدیریت شهری تبدیل شده‌اند؟ خوشبختانه در ادامه گفت‌وگو، ایشان نیز با ضرورت توجه به شرایط این زنان و برخورد مناسب‌تر با موضوع موافق شدند.
اما بخش تأسف‌بارتر ماجرا اینجاست که ظاهراً مأموران، اجناس این زنان را جمع‌آوری کرده و در عقب خودرو ریخته و با خود برده‌اند و به آنها گفته‌اند برای ادامه کار باید به بازار عاقلیه بروند!
واقعاً با چه منطقی؟ این زنان سالخورده چگونه باید وسایل و اجناسی را که معلوم نیست پس از این جابه‌جایی در چه وضعیتی باقی مانده، تحویل بگیرند؟ آیا کسی به این فکر کرده که انتقال اجباری این افراد به نقطه‌ای دیگر، بدون در نظر گرفتن شرایط جسمی، سنی، اقتصادی و مشتریان همیشگی‌شان، چه معنایی برای زندگی آنها دارد؟
نکته مهم دیگری هم وجود دارد که نباید نادیده گرفته شود. دستفروشی در این محدوده، سال‌هاست بخشی از زندگی روزمره و فرهنگ شهری پردسر شده است. مردم این محله این زنان را می‌شناسند، از آنها خرید می‌کنند و حضورشان به بخشی از روابط اجتماعی و زندگی محلی تبدیل شده است. اینجا صرفاً چند متر فضای شهری نیست که بتوان بدون توجه به مناسبات اجتماعی شکل‌گرفته در آن، با یک دستور اداری همه‌چیز را جمع کرد.
این زنان در سنین بالای عمرشان، به‌جای آنکه در آرامش و آسایش باشند، ناچارند برای تأمین حداقل معاش خود ساعت‌ها در سرما و گرما بنشینند و حاصل دسترنجشان را بفروشند. آیا سزاوار است در این سن و سال، به‌جای حمایت و همدلی، با چنین برخوردی مواجه شوند؟
من بخش مهمی از این اتفاق را ناشی از بی‌تدبیری در مدیریت شهری می‌دانم. شهردار هر شهری، حتی اگر بومی آن شهر نباشد، وظیفه دارد پیش از اتخاذ تصمیم، با بافت اجتماعی، فرهنگ محلی، شرایط اقتصادی مردم و حساسیت‌های اجتماعی آن شهر آشنا شود. مدیریت شهری فقط صدور دستور و اجرای بخشنامه نیست؛ شناخت مردم و درک شرایط زندگی آنها هم بخشی از مدیریت است.
باید بدانیم گاهی یک تصمیم ظاهراً کوچک و به‌ظاهر اداری، به دلیل بی‌توجهی به شرایط اجتماعی و اقتصادی مردم، می‌تواند به نارضایتی و بحران اجتماعی تبدیل شود. نمی‌توان نسبت به چنین پیامدهایی بی‌تفاوت بود.
از شهردار لاهیجان می‌پرسم: این چند زن سالخورده دقیقاً چه آسیبی به شهر وارد کرده بودند؟ چه مشکلی را ایجاد کرده بودند که مستحق چنین برخوردی شدند؟ آیا واقعاً نمی‌شد به‌جای جمع‌آوری وسایلشان و راندن آنها از محل، با کمی مدارا و تدبیر، راهی برای ادامه فعالیتشان پیدا کرد؟
شما که هنوز با بسیاری از مشکلات اساسی و قدیمی شهر روبه‌رو هستید، اگر این چند پیرزن هم برایتان به یک معضل تبدیل شده‌اند، دست‌کم از خیر برخورد با آنها بگذرید!
مدیریت شهری پیش از آنکه به فکر نظم دادن به خیابان‌ها باشد، باید به فکر زندگی انسان‌هایی باشد که در همین خیابان‌ها برای زنده ماندن و تأمین معاش خود تلاش می‌کنند
شهر فقط آسفالت، جدول، ساختمان و فضای سبز نیست؛ شهر همین آدم‌ها هستند. همین پیرزنانی که شاید سهمشان از تمام امکانات و فرصت‌های این شهر، گوشه‌ای از پیاده‌رو و درآمد ناچیز حاصل از فروش چند بسته سبزی باشد.
لطفاً همین حداقل را هم از آنها نگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید