اخیراً فیلمی از استاندار گیلان در جریان بازدید از لندفیل زباله تموشل لاهیجان منتشر شده است که در آن، ایشان از آقای طائفه، مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان، درخواست می‌کند از خانم انصاری بخواهد به پاس اقدامات شورای شهر لاهیجان در خصوص پارلمان شهری ، برای اعضای شورا لوح تقدیر صادر شود.
پارلمان شهری عنوانی است که به‌طور طبیعی این تصور را ایجاد می‌کند که قرار است سازوکاری شبیه انتخابات شکل بگیرد، دانش‌آموزان نمایندگان خود را انتخاب کنند و از طریق این نهاد، در مسائل و موضوعات شهری مشارکت داشته باشند.
اما پیگیری موضوع نشان داد که اساساً چنین فرایندی اتفاق نیفتاده است. ماجرا از توزیع تعدادی پرسش‌نامه میان دانش‌آموزان پایه اول متوسطه آغاز شده؛ در ادامه، از میان آن‌ها ۱۰۰ پرسش‌نامه انتخاب شده و با داوری، ۲۰ دانش‌آموز برگزیده و دعوت شده‌اند. سپس چند جلسه آموزشی درباره موضوع پسماند و شیوه سخنرانی برای آن‌ها برگزار شده و در نهایت، برنامه‌ای با حضور ربیعی و استاندار به‌عنوان مراسم پایانی اجرا شده است.
در واقع، آنچه اتفاق افتاده بیشتر به یک برنامه آموزشی و رویدادی مشابه «رویداد زمین» شباهت دارد تا شکل‌گیری یک پارلمان شهری به معنای واقعی کلمه.
پرسش اینجاست که چرا باید یک برنامه آموزشی و مناسبتی را با عنوان پارلمان شهری معرفی کرد؟ این پارلمان قرار است در آینده چه جایگاهی داشته باشد؟ آیا دانش‌آموزان منتخب قرار است در موضوعات مختلف شهری مشارکت کنند، مطالبات هم‌سالان خود را پیگیری کنند و بر عملکرد مدیریت شهری نظارت داشته باشند، یا قرار است فعالیت آن به برگزاری چند جلسه آموزشی و یک مراسم پایانی محدود شود؟
اگر قرار است چنین نهادی شکل بگیرد، سازوکار انتخاب اعضا، حدود اختیارات، برنامه عملیاتی و استمرار فعالیت آن باید روشن باشد. در غیر این صورت، استفاده از عنوان پارلمان شهری برای یک رویداد مقطعی، بیش از آنکه به توسعه مشارکت اجتماعی کمک کند، به نوعی بزرگ‌نمایی یک برنامه اجرایی تبدیل می‌شود.
این پرسش درباره سرنوشت برنامه‌های قبلی شهرداری نیز مطرح است. چرا برنامه‌ای مانند «قهرمان زمین» استمرار پیدا نکرد؟ چرا این برنامه در سال دوم نیمه‌کاره رها شد؟ چرا سازمان حفاظت محیط زیست حاضر نشد در سال دوم با آن همراهی کند؟ آیا اساساً ارزیابی مشخصی از نتایج و میزان اثربخشی این برنامه‌ها صورت گرفته است؟
مشکل اصلی همین‌جاست؛ برنامه‌هایی که با عناوین بزرگ و تبلیغات گسترده آغاز می‌شوند، اما درباره استمرار، خروجی عملی و میزان اثربخشی آن‌ها پاسخ روشنی وجود ندارد. در حوزه محیط زیست، برگزاری یک مراسم، دعوت از مسئولان، آموزش چند دانش‌آموز یا تولید چند محتوای رسانه‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه موفقیت یک برنامه باشد. معیار اصلی، نتایج ملموس و تغییرات پایدار در وضعیت محیط زیست است.
مسئله اصلی، فاصله میان عنوان و واقعیت، تبلیغات و عملکرد، و برنامه‌های مقطعی و اقدامات پایدار است. لاهیجان بیش از آنکه به پارلمان‌های نمایشی، رویدادهای ناتمام و لوح‌های تقدیر نیاز داشته باشد، به برنامه‌های مستمر، پاسخ‌گویی مدیران و نتایج قابل سنجش در حوزه محیط زیست و مدیریت شهری نیازمند است.
دیدگاهتان را بنویسید