به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت بازآفرینی شهری ایران، جلسه ستاد بازآفرینی شهرستان لاهیجان با حضور علیرضا مسچیان فرماندار شهرستان لاهیجان، فریدون بابایی اقدم عضو هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، رضا زندهدل شهردار لاهیجان، علی منصوری شهردار رودبنه و جمعی از مدیران و مسئولان دستگاههای اجرایی مرتبط برگزار شد.
در این نشست، آخرین وضعیت بافتهای تاریخی و ناکارآمد شهری لاهیجان و رودبنه، ظرفیتهای احیا و بازآفرینی شهری، مسائل مربوط به تملک و مرمت خانههای تاریخی، نحوه جذب سرمایهگذار، ضرورت انجام مطالعات سکونتگاهی و همچنین لزوم برگزاری منظم جلسات ستاد بازآفرینی مورد بررسی قرار گرفت.
لاهیجان؛ شهری مهاجرپذیر، خدماتمحور و برخوردار از ۷ پهنه تاریخی
در ابتدای این جلسه، علیرضا مسچیان فرماندار لاهیجان با اشاره به ویژگیهای شهرستان اظهار کرد: شهرستان لاهیجان دارای دو شهر لاهیجان و رودبنه است و شهر لاهیجان به دلیل موقعیت ویژه خود، شهری مهاجرپذیر، خدماتمحور و جاذب سرمایهگذار به شمار میرود.
وی افزود: جمعیت شب و روز این شهر متفاوت است و روزانه بخش زیادی از مردم شهرهای اطراف برای بهرهمندی از خدمات درمانی، گردشگری و خدماتی به لاهیجان مراجعه میکنند؛ موضوعی که جایگاه این شهر را در سطح منطقهای برجسته کرده است.
فرماندار لاهیجان با تأکید بر اهمیت هویت تاریخی این شهر گفت: لاهیجان دارای هفت محله یا پهنه تاریخی است که این ظرفیت، همواره مورد توجه گردشگران بوده و یکی از مزیتهای مهم شهر در حوزه گردشگری و هویت شهری به شمار میآید.
مسچیان با اشاره به اقدامات شهرداری در این حوزه تصریح کرد: شهرداری لاهیجان در زمینه ساماندهی معابر محلات، دیوارسازی و جدارهسازی، حتی بدون برخورداری از اعتبارات ملی و استانی بازآفرینی، اقدامات مؤثر و قابل توجهی انجام داده و در این زمینه عملکردی پیشرو داشته است.
وی در ادامه خواستار استفاده بیشتر شهرداریهای لاهیجان و رودبنه از ظرفیتهای قانونی و حمایتی شد و گفت: لازم است شهرداریها بهویژه شهرداری لاهیجان و رودبنه از ظرفیت قیر رایگان بازآفرینی استفاده کنند و ارتباط خود را با مرکز و نهادهای پشتیبان توسعه دهند.
فرماندار لاهیجان همچنین با تأکید بر ضرورت ایجاد مشوق برای ورود بخش خصوصی به حوزه احیای بافت تاریخی گفت: مقرر بود از محل اعتبارات بازآفرینی، دو واحد تاریخی توسط دولت تملک شود و با احیا، مرمت و آمادهسازی این واحدها، زمینه برای ورود سرمایهگذاران بخش خصوصی فراهم شود. ما در این زمینه نیازمند نمونهسازی و پایلوتسازی هستیم تا یک الگوی عملی و موفق برای حضور بخش خصوصی در احیای بافت تاریخی شکل گیرد.
وی خاطرنشان کرد: در سطح اداری، آمادگی لازم برای فراهمسازی زیرساختهای تملک، احیا و بازآفرینی دو خانه تاریخی و تسهیل ورود سرمایهگذاران وجود دارد.
۱۰۰ هکتار بافت تاریخی لاهیجان نیازمند حمایت ویژه و جذب سرمایهگذار است
در ادامه این جلسه، رضا زندهدل شهردار لاهیجان با اشاره به وسعت و ارزش تاریخی بافت این شهر گفت: در لاهیجان حدود ۱۰۰ هکتار بافت تاریخی ارزشمند وجود دارد که بخش مهمی از هویت شهری لاهیجان را تشکیل میدهد.
وی افزود: یکی از مسائل اصلی این محدودهها، تلاقی بافت فرسوده با بافت تاریخی است؛ شرایطی که موجب شده امکان اجرای کامل بستههای تشویقی شهرسازانه در این مناطق فراهم نباشد و همین موضوع، مشکلاتی را برای ساکنان بومی و نیز روند سرمایهگذاری ایجاد کرده است.
شهردار لاهیجان تصریح کرد: امروز در برابر ساکنان بومی این محلات احساس مسئولیت داریم و در شرایطی قرار گرفتهایم که به دلیل پیچیدگی ضوابط و محدودیتها، بخشی از سرمایهگذاران از این مناطق خارج میشوند. با این وجود، شهرداری برای حفظ پویایی محلات، کفسازی و جدارهسازی را با سرعت در دستور کار قرار داده است.
زندهدل با تأکید بر اینکه این ۱۰۰ هکتار، شناسنامه و هویت لاهیجان است، گفت: این شهر برای حفظ و احیای بافت تاریخی خود نیازمند سرمایهگذار، حمایت دولت و نگاه ویژه ملی است.
وی با اشاره به جایگاه اجتماعی و فرهنگی محلات تاریخی لاهیجان افزود: این هفت محله تاریخی، بهویژه در ایام ماه محرم، محل حرکت و حضور گسترده شهروندان لاهیجانی است و بخش قابل توجهی از این محلات سنگفرش شدهاند. این اقدامات در کنار جدارهسازیها، در راستای حفظ هویت شهری و تقویت حضور اجتماعی در محلات انجام شده است.
شهردار لاهیجان همچنین از وجود ظرفیتهای ارزشمند در حوزه بناهای تاریخی خبر داد و گفت: در محلات گابنه، پردسر، میدان، جواهرپشته، بازار منجمزاده، خمیرکلایه و کاروانسرا بر، خانههای تاریخی متعددی از جمله خانه ارشاد، برسیم، زرعیان، کریم، ضیاء ظریفی، مجمع صنایع، دوزنده، فتحعلیزاده، فیاض، اصمعی، کیاموسوی، پاکدل، محصصی، پورخلیل، گلشاهی، بصیرالتجار، منتظرالملک، کریمی، خرسند، نظامشکن، عسگری، کامران و وزیری قرار دارند که عمدتاً مربوط به دوره قاجاریه هستند.
وی ادامه داد: در حال حاضر شهر لاهیجان دارای ۳۹ اثر تاریخی و ۹ خانه تاریخی ثبتشده است و از میان این بناها، خانه کریم در فهرست آثار ملی ثبت شده است. با این وجود، تاکنون میراث فرهنگی تنها دو خانه تاریخی را تملک کرده و تعدادی از بناها نیز با سرمایهگذاری بخش خصوصی به بوتیکهتل تبدیل شدهاند.
زندهدل با اشاره به مذاکرات انجامشده با ادارهکل راه و شهرسازی گیلان گفت: امید است با استمرار این تعاملات، روند احیای چند خانه تاریخی در گیلان و بهویژه لاهیجان سرعت گیرد.
رودبنه؛ برخوردار از بافت چوبی منحصربهفرد با قابلیت معرفی در سطح ملی و بینالمللی
در ادامه این جلسه، علی منصوری شهردار رودبنه نیز با اشاره به ویژگیهای معماری این شهر گفت: خانههای چوبی رودبنه از جمله مستحکمترین خانههای چوبی هستند و این شهر از بافت معماری خاص چوبی برخوردار است که باید در سطح ملی و بینالمللی معرفی و شناسانده شود.
وی تأکید کرد: این ظرفیت میتواند به عنوان یکی از مزیتهای مهم رودبنه در حوزه هویت شهری، گردشگری و بازآفرینی شهری مورد توجه قرار گیرد.
احیای بافت تاریخی لاهیجان نیازمند تملک هدفمند، مرمت و بستههای تشویقی سرمایهگذاری است
در بخش دیگری از این جلسه، فریدون بابایی اقدم عضو هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر بافت تاریخی لاهیجان اظهار کرد: با توجه به وجود این تعداد خانه و بنای تاریخی، لازم است موضوع تملک، مرمت، تدوین بستههای تشویقی سرمایهگذاری و پیگیری مذاکرات گسترده در سطوح شهرستانی، استانی و ملی با جدیت دنبال شود.
وی افزود: این محدودهها جزو بهترین نقاط شهر لاهیجان و حتی استان گیلان هستند و باید با برنامهریزی منسجم، زمینه حفظ، احیا و بهرهبرداری مناسب از آنها فراهم شود.
عضو هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران با تأکید بر ضرورت بازگشت حیات اجتماعی به بافتهای تاریخی گفت: مردم دوست دارند امنیت، کیفیت فضای شهری و شرایط مناسب سکونت در این بافتها تأمین شود تا بتوانند به این مناطق بازگردند و دوباره در آنها زندگی و فعالیت کنند.
بابایی اقدم با اشاره به تجربههای موفق مدیریت شهری لاهیجان در ساماندهی محلات تاریخی خاطرنشان کرد: اقدامات انجامشده در حوزه سنگفرش و جدارهسازی در هفت محله لاهیجان، اقدامی شاخص و قابل توجه است و میتواند به عنوان یک تجربه موفق در ستاد ملی بازآفرینی شهری ارائه شود، اما جدارهسازی باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد و کارگروه ویژه خانههای تاریخی جهت تملک و مرمت ذیل ستاد بازآفرینی شهرستان تشکیل شود و برای جدارهسازی ۲۰۰ میلیارد ریال هم در برنامه اعتباری بازآفرینی شرکت در سال ۱۴۰۵ لحاظ شده است.
ضرورت تسریع در مطالعات بازآفرینی رودبنه و گونهشناسی جدید محلات لاهیجان
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت تکمیل مطالعات پایه گفت: طرح بازآفرینی محلات رودبنه باید هرچه سریعتر آماده شود. همچنین لاهیجان نیز در حوزه مطالعات سکونتگاهی نیازمند بازنگری و تعریف مجدد است و باید با گونهشناسی جدید، محلات شهر بهدرستی تعریف و تدقیق شوند.
عضو هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران تأکید کرد: برای انجام این مطالعات، پشتیبانی لازم از سوی شرکت بازآفرینی شهری ایران انجام خواهد شد، اما لازم است مدیریت محلی نیز در این مسیر از ظرفیت مشاوران توانمند و متخصص استفاده کند.
وی افزود: شناسایی دقیق گونههای مختلف بافت در شهرها اهمیت بسیار بالایی دارد، چرا که نحوه مواجهه و مداخله در چهار گونه اصلی بافت ناکارآمد شهری با یکدیگر متفاوت است و بدون تدقیق محدودهها و شناخت دقیق مسائل، برنامهریزی اثربخش ممکن نخواهد بود.
بازآفرینی شهری یک مأموریت فرابخشی است؛ جلسات ستاد باید ماهانه برگزار شود
بابایی اقدم در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از کمتعداد بودن جلسات ستاد بازآفرینی شهرستان گفت: یکی از مسائل مهم این است که چرا در دو سال گذشته تنها ۴ جلسه ستاد بازآفرینی در شهرستان برگزار شده است. بازآفرینی یک موضوع فرابخشی است و همه دستگاهها باید در قالب برنامه اقدام مشترک در میدان حاضر شوند.
وی تصریح کرد: لازم است جلسات ستاد بازآفرینی شهرستان بهصورت ماهانه برگزار شود تا موضوعات به شکل مستمر پیگیری و مسئولیت هر دستگاه بهروشنی مشخص شود.
عضو هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران همچنین به برخی مسائل زیستمحیطی و منظر شهری در محلات لاهیجان اشاره کرد و گفت: نخالهریزی و تخلیه فاضلاب به داخل رودخانهها در برخی محلات لاهیجان نگرانکننده است و این نازیباییها بهویژه در محله یوسفآباد باید ساماندهی شود. حتی ساختوسازهای غیرمجاز در محدوده رودکنارهها نیز نیازمند کنترل و برخورد قانونی است.
وی افزود: در این زمینه باید تقسیم کار مشخصی میان شهرداری و آب منطقهای صورت گیرد تا موضوع رودخانههای داخل شهر و مدیریت فاضلاب بهطور جدی کنترل شود.
بابایی اقدم با اشاره به حمایتهای دولت در حوزه خدمات عمومی در محلات هدف بازآفرینی گفت: ایجاد مراکز جامع سلامت، مدرسه و سایر خدمات عمومی در محلات محروم در دستور کار شرکت بازآفرینی شهری قرار دارد، هرچند دولت با محدودیت شدید اعتباری مواجه است. با این حال، شهرداریها و دستگاههای اجرایی میتوانند از ظرفیت ۱۰ درصد الحاقات ناشی از قانون جهش تولید مسکن نیز در حوزه توسعه شهری بهرهبرداری کنند.
وی تأکید کرد: اعضای هیأتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران در استانها حضور مییابند تا سیاستهای بازآفرینی را تبیین و تکالیف دستگاهها را مرور کنند و لازم است مدیران استانی و شهرستانی نیز در این حوزه نگاه ویژه و متفاوتی داشته باشند.
تأکید بر همافزایی دستگاهها برای صیانت از هویت تاریخی و ارتقای کیفیت زندگی شهری
در پایان این نشست، بر ضرورت تقویت هماهنگی بین دستگاههای اجرایی، استفاده از ظرفیتهای قانونی و اعتباری، تملک و مرمت هدفمند بناهای تاریخی، جذب سرمایهگذار، تکمیل مطالعات بازآفرینی و برگزاری منظم جلسات ستاد بازآفرینی تأکید شد.
