انتقاد حق هر رسانه و لازمه شفافیت است، اما شرط نخست هر نقدی، صداقت در بیان واقعیت‌ها است.

در ساعات اخیر مطلبی درباره سومین جشنواره ملی عکس لاهیجان منتشر شده که در آن تقریباً تمام انتقادها متوجه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لاهیجان و انجمن سینمای جوان شده است در حالی که یک واقعیت بسیار مهم و غیرقابل انکار از متن حذف شده است.

کافی است به پوستر رسمی جشنواره نگاه کنیم؛ در بالاترین بخش پوستر با صراحت آمده است:

«شهرداری و شورای اسلامی شهر لاهیجان با همکاری انجمن سینمای جوانان لاهیجان برگزار می‌کنند.»

این جمله هیچ ابهامی ندارد. برگزارکننده اصلی جشنواره، شهرداری و شورای اسلامی شهر لاهیجان هستند و انجمن سینمای جوان صرفاً به عنوان همکار در برگزاری حضور دارد.

نکته قابل تأمل آنکه نقش شهرداری لاهیجان در این جشنواره صرفاً به درج نام در پوستر محدود نمی‌شود. ظاهرا در دو دوره گذشته و همچنین دوره سوم، احکام مسئولان، دبیران و اعضای ستاد اجرایی جشنواره توسط شهردار لاهیجان رئیس جشنواره صادر شده و بخش عمده اخبار، اطلاعیه‌ها و مواضع رسمی جشنواره نیز از سوی شهردار یا روابط عمومی شهرداری منتشر شده است. بنابراین این پرسش جدی مطرح می‌شود که چگونه ممکن است رسانه‌ای در گزارشی مفصل درباره این جشنواره، تمام مسئولیت‌ها را متوجه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمن سینمای جوان بداند، اما هیچ اشاره‌ای به نقش محوری شهرداری و شورای اسلامی شهر به عنوان برگزارکنندگان اصلی نکند؟

تناقض آشکار این گزارش آنجاست که نویسنده از یک سو، شهرداری لاهیجان را صرفاً «حامی» و «تأمین‌کننده منابع مالی» جشنواره معرفی کرده و حتی از آن بابت قدردانی کرده است، اما از سوی دیگر، این واقعیت روشن را نادیده گرفته که شهرداری و شورای اسلامی شهر، طبق پوستر رسمی جشنواره و اسناد منتشرشده، برگزارکنندگان اصلی این رویداد هستند. چگونه ممکن است نهادی که رئیس جشنواره را معرفی می‌کند، احکام مسئولان و عوامل اجرایی با امضای شهردار آن صادر می‌شود، اخبار رسمی جشنواره از تریبون آن منتشر می‌شود و نامش به‌عنوان برگزارکننده در تمامی اقلام رسمی درج شده است، ناگهان در یک گزارش انتقادی به «حامی مالی» تقلیل پیدا کند؟ این دیگر یک اشتباه ساده نیست بلکه روایتی ناقص است که مسئولیت برگزارکننده اصلی را از افکار عمومی پنهان می‌کند.

حال سؤال اینجاست؛ اگر نویسنده معتقد است هزینه‌های جشنواره، بودجه، نحوه هزینه‌کرد و اولویت برگزاری آن محل سؤال است، چرا برگزارکننده اصلی را از متن حذف کرده و به تحریف واقعیت روی آورده است؟

اگر قرار است درباره بودجه عمومی سؤال شود، مخاطب اصلی باید نهادی باشد که برگزارکننده و تأمین‌کننده اصلی برنامه است، نه نهادی که صرفاً در اجرای آن همکاری دارد.

این شیوه نگارش بیش از آنکه یک نقد منصفانه باشد، نوعی جهت‌دهی افکار عمومی است زیرا با حذف یک واقعیت آشکار، تمام مسئولیت به سمت مجموعه‌هایی هدایت شده که تصمیم‌گیر و برگزارکننده اصلی نیستند.

اگر دغدغه نویسنده شفافیت است، انتظار می‌رود ابتدا واقعیت را کامل بیان کند و سپس از همه دستگاه‌های مسئول، از جمله شهرداری، شورای اسلامی شهر، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمن سینمای جوان درباره سهم هر کدام در برگزاری، تأمین اعتبار و تصمیم‌گیری سؤال کند.

نقد زمانی ارزشمند است که بر پایه حقیقت باشد، نه بر اساس حذف بخش مهمی از حقیقت.

شفافیت یعنی همه واقعیت‌ها گفته شود نه آن بخش از واقعیت که با نتیجه‌گیری از پیش تعیین‌شده سازگار است.

رسانه‌ای که مهم‌ترین واقعیت یک ماجرا را حذف می‌کند، پیش از مطالبه شفافیت از دیگران، باید درباره شیوه اطلاع‌رسانی خود پاسخگو باشد زیرا افکار عمومی بیش از هر چیز، به صداقت در روایت نیاز دارد، نه روایت‌های ناقص و جهت‌دار.